Hoe je het ook went of keert, december is dé maand op de Deense kalender. Iets wat simpelweg komt door het bestaan van Kerst. Waar we in Nederland eerst nog vol verwachting de deur opendoen voor Sinterklaas, gaat vanaf november de focus hier op Kerstmis en alles wat daarbij komt kijken. Kerstversiering, kerstlunches en kerstdiners komen in november al oppoppen. December? Ja, dan leven we echt naar Kerst toe.
Opbouwen naar Kerst met een julekalender
Hoe je makkelijk en snel in kerstsferen komt in het Deense? Volg een ‘julekalender,’ ofwel adventskalender in de vorm van een tv-serie. Ze zijn er in vele soorten en maten:
- Elk jaar is er wel een nieuwe tv-serie te volgen. Dit jaar was Valdes Jul op TV2 de nieuwe julekalender. Dat gaat gepaard met kaartjesspaaracties bij supermarkten.
- Een andere recente kalender die via DR gratis te volgen is, is Theo & Den Magische Talisman.
- Wil je liever iets nieuwers? Kies dan voor Tinka via TV2. De liedjes uit deze serie scoren ook elke kerst weer goed op een afspeellijst.
- Een goude ouwe die niks met Kerst te maken heeft is Matador. Deze tv-serie geeft een kijkje in het Deense leven in een klein stadje tusen 1929 en 1949. Doordat de serie 24 afleveringen heeft, werkt deze perfect als adventskalender en je maakt een hele goede beurt bij Denen als je hierover mee kan praten. Je kijkt de serie gratis via DRTV (wel een account aanmaken).
- Oude julekalenders doen het ook erg goed. ‘Jul i Gammelby,’ ‘Nissebanden,’ ‘Nissebanden i Grønland‘ of Torvet: oldies, but goodies.
Julekalenders kun je via DRTV gratis bekijken. Voor TV2 geldt dat je een betaald abonnement nodig hebt. Eenmaal uitgebrachte series kun je vaak ook op DVD krijgen, al dan niet tweedehands.
Hier in huis hebben we ‘Nissebanden i Grønland’ gekeken, wat een hele fijne ervaring was. De meeste julekalenders richten zich op kinderen, zo ook deze. ‘De elvengroep’ zou de beste vertaling zijn van Nissebanden. In deze serie worden ze door de Kerstman ingeschakeld om ervoor te zorgen dat alle pakjes op tijd klaar zijn. De Kerstman moet op zoek naar de 2 kometen die op Groenland zijn neergestort. Goed om te weten: de Kerstman woont volgens de Denen op Groenland. Vandaar dat we in deze julekalender naar Groenland reizen (in een luchtballon!). Maar, net zoals bij het Sinterklaasjournaal, zitten er nog wat hobbels in en beren op de weg. Een heerlijke, vermakelijke serie die makkelijk wegkijkt met zo’n 20-25 minuten per aflevering.
Deense les geven, Instagram Stories en puzzeltjes
Eerder vertelde ik al eens dat ik aan de slag ben gegaan met Deense les geven. Nu wil ik het nog niet zo zeer ‘lesgeven’ noemen, maar liever iemand door het Deens heen coachen, maar dat spreekt iets minder tot de verbeelding. Dat delen leidde tot een nieuwe leerling, joepie! Met deze Nederlandse ben ik online aan de slag gegaan en zo hebben we een wekelijks lesuurtje. In 2026 gaan we daar gerust mee verder. Superleuk! Op een heel andere manier dan met de andere leerling, en dat maakt het ook zo tof om dit 1-op-1 te doen: maatwerk.
Klinkt het voor jou ook interessant om op maat aan de slag te gaan met de Deense taal? Stuur mij gerust een berichtje via hej@allesoverdenemarken.nl!
Ondertussen deed ik op Instagram een quizje waarbij je kon gokken hoe bepaalde vruchten heten. Dat werd een interactief en informatief dagje! Weet jij aanvullend op de foto hoe je een appel en een peer noemt in het Deens?
Voor mijn verjaardag had ik een adventskalender gekregen waarvoor ik de tv niet nodig heb: de Jan van Haasteren adventskalender! Heel gezellig om elke ochtend na het ontbijt even te puzzelen. Dat miste ik vrij snel wel toen het eenmaal kerst was. Met Kerst was er gelukkig nog een puzzel te maken, maar inmiddels mag ik weer op zoek naar iets nieuws.
Heel veel Grijs
Ik ben een heel positief ingesteld persoon, maar ik wil ook graag realistisch zijn. Dit is mijn derde winter in Denemarken (de tijd vliegt), maar de donkere dagen van het jaar overvallen mij toch elke keer weer. Zo ook dit jaar. Ik herinner mij dat het in 2024 wat vaker zonnig was, maar december 2025 was heel erg Grijs. Dat je vooraf denkt: ‘hoe erg kan het zijn?’ en er in de praktijk achterkomt dat het Echt Heel Erg Grijs is.
Plus vroeg donker. Naar aanleiding van een gesprekje met een vriendin ben ik de zonsopkomst- en ondergang in zowel Nederland als Denemarken gaan opzoeken. ’s Ochtends doet het weinig voor elkaar onder, maar in Denemarken zeggen we aan het einde van de grijze dag toch al zo’n 45 minuten eerder ‘doei’ tegen daglicht. Pfoe.
Gelukkig was mijn moeder zo helder om mij eraan te herinneren dat ik dit vorig jaar ook moeilijk vond. En het jaar ervoor (al ging ik toen nog half december naar Nederland voor de Kerstdagen). Dat gaf gelijk lucht. Want wacht: ik had het eerder gevoeld én ben er doorheen gekomen.
Het maakt ook wel duidelijk waaróm Denen in november aan de gang zijn met kerstlichtjes en de eerste kerstetentjes. Zonder de support van je omgeving en licht in donkere dagen is het nu eenmaal zwaarder. Met dit besef onder de arm werd ik ook extra lief voor mezelf. Iets meer hygge in het leven roepen met een dekentje op de bank, meer kaarsjes en gezellige lampjes aan, leuke dingen lezen, zien of doen. We komen er wel!
Kerst bij de Deense schoonfamilie
Alsof er dan nog niet genoeg gebeurt in december, is het dan ook nog es tijd voor de ‘echte’ Kerst. Er komt een dag dat ik een artikel wijd aan Kerst op z’n Deens, want dat mag zijn eigen ruimte hebben. Beknopt:
- Kerst vier je op Kerstavond, dus op 24 december.
- Het kerstdiner bestaat bij veel Deense huishoudens uit dezelfde gerechten. Flæskesteg of andesteg (varkensvlees of eendenvlees uit de oven) gepaard met aardappelen (gekookt en/of bruine, die zijn geglazuurd met suiker) en gekookte rode kool. Het toetje heet ‘ris a la mande,’ gemaakt van in melk gekookte rijst met stukjes amandel, suiker en vanille. Dat meng je met opgeklopte slagroom en serveer je met kersensaus.
- In dat toetje zit vaak ook één (1!) hele amandel. De vinder hiervan wint een klein cadeautje.
- Er liggen cadeautjes onder de boom. Het liefst vier je Kerst met echte kaarsjes in de kerstboom (emmer water in de buurt, just in case).
- Er wordt gezongen! In een kringetje, met elkaars handen vast (of een boekje met de liedteksten) loop je rond de boom en zing je de liedjes.
- Tijd om de cadeautjes uit te pakken 🙂
Zo heb je gelijk een beeld van
- De manier waarop ik ben opgegroeid met kerst vieren
- De manier waarop mijn Deense schoonfamilie kerst viert
En och, wat ben ik dan toch dankbaar dat mijn oma dit belangrijk vond. Dat ik van kinds af aan ben doordrongen van ‘dit is hoe je kerst viert’ geeft mij altijd wat ruimte en lucht in het adopteren van de Deense Cultuur. Hier hoef ik niet over na te denken, het is er al.
Extra in deze kerst: naar de kerk! Denen en de kerk is ook weer een apart artikel waard. Kerken vind je overal in Denemarken, waarvan de meeste van die prachtige witgekalkte kerken zijn. Het Luthers geloof voert de boventoon in Denemarken en officieel staat de Koning aan het hoofd van deze kerk. Kortgezegd geven mensen altijd aan dat kerken in Denemarken gebruikt worden voor de 4 grote evenementen in het leven: doop, confirmatie (rond je 14e levensjaar), bruiloft en de uitvaart. Dat neemt niet weg dat de kerk wel een hele centrale plek in kan nemen. Er worden clubjes georganiseerd, waardoor je altijd een mogelijkheid hebt om in contact te komen met anderen.
Aangezien iedereen tijdens kerstavond aan tafel zit, kun je in veel Deense kerken ’s middags ‘al’ naar de kerk. Dat deden we hier ook in het dorp van mijn schoonouders. De priester leidt de bijeenkomst en samen zingen we verschillende kerstliedjes. Eerlijk? Ik heb stilletjes zitten huilen. Ik voelde mij zo verbonden en gezegend dat ik daar mocht zitten, de Deense liedjes kon begrijpen en dat eentje ervan eentje is die we ook altijd met Kerst in Nederland zingen. Dingen vielen op hun plek. Zo snap ik eindelijk waarom mijn oma zo graag een uitvaart in de kerk wilde en hoe belangrijk fællessang, samenzang, in Denemarken is.
Eerste Kerstdag is doorgaans een dag om te genieten van je gekregen cadeautjes en restjes op te eten. Tweede Kerstdag is officieel wel een feestdag in Denemarken, maar of je er echt iets op doet? Niet echt. Ook helemaal prima! De opbouw naar Kerst toe is zo intensief, dat een dagje rust wel lekker is.
Fun fact: als je kerst doorbrengt in Denemarken, check dan even of de supermarkten wel of niet open zijn. In het dorp waar wij wonen, waren de supermarkten (alledrie) gesloten op 24, 25 en 26 december. Het vergt wat planning, of een bezoekje aan de Spar in een ander dorp, die wel ‘gewoon’ open was.
Oud en nieuw op z’n Deens
Het jaar afsluiten met een laatste feestje? Ja, dat doen veel van ons met oud en nieuw. Voor mij is Oud&Nieuw altijd een beetje een random feestje. Waarom mogen we niet elke dag zo groots verwelkomen? Hoe dan ook, deze elementen maken een Deense jaarwisseling tot wat ie is:
- Om 18.00 uur zit je voor de tv. Dan houdt de Koning zijn jaarlijkse toespraak. Heel Denemarken is een kwartier lang aan de buis gekluisterd, in afwachting van wat de Koning wel of niet zegt.
- Pas daarna wordt er gegeten en gedronken. Er is geen specifiek oud&nieuw diner, maar vlees, aardappelen en groenten zijn wel vrij normaal voor een Deens feestmaal.
- Later op de avond zit je weer voor de tv voor ’90-års fødselsdagen.’ Internationaal bekend als ‘Dinner for One,’ afkomstig uit West-Duitsland en opgenomen in het Deens. Het is een sketch uit de jaren 1920 die in 1963 als film is uitgekomen. Het draait om de 90-jarige verjaardag van een oude dame wiens vrienden allemaal overleden zijn. De butler heeft echter netjes voor de vrienden de tafel gedekt en proost namens hen met de oude dame.
- Is het bijna middernacht, toont de televisie Rådhuspladsen in Kopenhagen. Daar wordt het vuurwerk al volop afgestoken. We tellen af tot 12 uur en dan…
- … spring je letterlijk het nieuwe jaar in door van een bank, stoel of tafel af te springen. Hoppakee! Kom maar op met dat nieuwe jaar!
- Dat nieuwe jaar begin je met champagne én kransekage. Kransekage is een lekkernij van marsepein en poedersuiker. Door dit te mengen (met eiwit of water) geef je het een ronde of rechte vorm, die je vervolgens in de oven afbakt. Versier het met typische slierten glazuur (wederom poedersuiker en eiwit of aquafaba) en zorg eventueel voor een chocoladelaagje op de bodem. Lekker!
Heb je gelijk in een notendop hoe het er hier thuis aan toe ging 😉
Op naar 2026!
En daar zijn we dan: 2026! Net zoals Nederland is Denemarken ook in een laagje sneeuw bedekt. De temperatuur komt deze week naar verwachting niet boven het vriespunt uit en daar doen we het dan maar mee. Gelukkig kunnen de houtkachel en de verwarming aan en verwacht ik je begin februari in elk geval weer te zien voor een blog over de eerste maand van het nieuwe jaar.
